Płaskie uszczelki silikonowe

Płaskie uszczelki silikonowe do kołnierzy, pokryw i obudów

Płaska uszczelka silikonowa uszczelnia połączenie między dwiema nieruchomymi powierzchniami elementów. Podczas skręcania lub zaciskania elastyczny materiał odkształca się i jest dociskany do powierzchni współpracujących. Typowe kształty to pierścienie, ramki i płaskie wykroje z otworami. Ich działanie zależy od materiału, geometrii i równomiernego ściśnięcia.

Lindemann Silikon produkuje wykrawane elementy z silikonu litego i pianki silikonowej. Podczas projektowania dopasowuje się do siebie obrys, grubość materiału, twardość i warunki użytkowania. Rysunek opisuje uszczelkę, natomiast informacje o medium, temperaturze i warunkach zabudowy określają wymagany gatunek materiału.

Właściwości i zachowanie materiału

Kauczuk silikonowy składa się z usieciowanych polisiloksanów i zawiera między innymi napełniacze wzmacniające, takie jak krzemionka. W uszczelkach przemysłowych powszechnie stosuje się VMQ, czyli kauczuk silikonowy metylowo-winylowy. Do jego właściwości należą elastyczność w niskich temperaturach oraz odporność na ozon i warunki atmosferyczne. Parametry mechaniczne zależą od mieszanki i sposobu przetwarzania.

W przypadku uszczelnień statycznych istotne jest trwałe odkształcenie przy ściskaniu. Określa ono odkształcenie pozostające po określonym obciążeniu ściskającym i późniejszym odciążeniu. Wartości można oceniać wyłącznie przy porównywalnych warunkach badania. Należy również zwrócić uwagę na wytrzymałość na rozciąganie i odporność na rozdzieranie: ostre krawędzie elementów lub uszkodzone krawędzie otworów mogą stać się miejscem powstania pęknięcia.

Gatunki materiałów do różnych zastosowań uszczelniających

  • Silikon lity: Zwarty elastomer do uszczelek płaskich o określonym obrysie i grubości materiału. Twardość i przekrój wpływają na wymaganą siłę montażową.
  • Pianka silikonowa: Materiał komórkowy, który można stosować do podatnych uszczelek obudów i pokryw. Szczelność względem cieczy zależy między innymi od struktury komórek i stopnia ściśnięcia.
  • Gatunki do kontaktu z żywnością: Mieszanki o udokumentowanej przydatności do przewidzianego kontaktu. Sam kolor lub przezroczystość nie potwierdzają tej przydatności.
  • Mieszanki specjalne: Materiały o celowo dostosowanych właściwościach, takich jak podwyższona odporność termiczna lub zwiększona odporność na rozdzieranie. Dobór odbywa się na podstawie konkretnych parametrów.

W przypadku litego kauczuku silikonowego stosuje się systemy sieciowania nadtlenkowego i katalizowanego platyną. Sam system sieciowania nie decyduje ani o przydatności do kontaktu z żywnością, ani o trwałości użytkowej. Decydujące znaczenie mają pełna receptura, sposób przetwarzania oraz ewentualna późniejsza obróbka cieplna. Obróbka ta, nazywana wygrzewaniem, może ograniczyć zawartość składników lotnych.

Dane techniczne

Tabela zawiera wartości orientacyjne i informacje potrzebne do sporządzenia specyfikacji. Wiążące parametry muszą odnosić się do wybranej mieszanki. Zakres temperatur nie oznacza ogólnego dopuszczenia do stosowania ze wszystkimi mediami ani przy dowolnym czasie obciążenia.

WłaściwośćDane
MateriałKauczuk silikonowy, na przykład VMQ; lity lub spieniony
Odporność termicznaDla wielu gatunków silikonu litego około −50 °C do +200 °C; zależnie od mieszanki i zastosowania
Twardość silikonu litegoNa przykład 40, 50, 60 lub 70 Shore A, zależnie od mieszanki
Grubość materiału i obrysZgodnie z rysunkiem i uzgodnioną specyfikacją materiałową
Trwałe odkształcenie przy ściskaniuZależne od materiału; należy również podać czas badania, temperaturę badania i odkształcenie
Ciśnienie roboczeDobór na podstawie przestrzeni montażowej, podparcia, temperatury i nacisku powierzchniowego
Kontakt z żywnościąWyłącznie z dokumentacją potwierdzającą przydatność konkretnego gatunku i zastosowania

Orientacyjne wartości termiczne odpowiadają ogólnemu zakresowi zastosowania opisanemu w przeglądzie materiałowym dotyczącym kauczuku silikonowego. Nie można na tej podstawie wnioskować o analogicznej odporności na gorącą wodę lub parę wodną.

Zastosowania w przemyśle i budowie instalacji

  • Przetwórstwo żywności i napojów: Uszczelki płaskie w pokrywach zbiorników, otworach rewizyjnych i zespołach mających kontakt z produktem. Oprócz żywności należy uwzględnić środki czyszczące, ich stężenia i temperatury czyszczenia.
  • Budowa maszyn i aparatury: Uszczelnianie pokryw obudów, otworów serwisowych i połączeń kołnierzowych. Rozstaw śrub i sztywność elementów wpływają na to, czy uszczelka jest wystarczająco dociskana na całym obwodzie.
  • Elektrotechnika: Uszczelki ramkowe w obudowach i osłonach chroniące przed wnikaniem wilgoci i pyłu. Skuteczność ochrony musi zostać potwierdzona na zmontowanej obudowie.
  • Technika cieplna i budowa urządzeń: Uszczelnienia osłon i kanałów powietrznych narażonych na obciążenia cieplne. Decydujące znaczenie mają temperatura bezpośrednio przy uszczelce oraz czas trwania i częstotliwość obciążenia.

Kryteria doboru i projektowanie konstrukcyjne

Dobór rozpoczyna się od określenia medium, z uwzględnieniem wszystkich środków czyszczących i pomocniczych. Następnie ustala się temperaturę pracy ciągłej, szczytowe wartości temperatury, ciśnienie robocze i możliwe zmiany ciśnienia. Samo oznaczenie materiału nie wystarcza do zaprojektowania płaskiej uszczelki silikonowej.

  • Szczelina montażowa i tolerancje: Określić najmniejszą i największą odległość między powierzchniami uszczelniającymi. W tych granicach uszczelka musi pozostawać odpowiednio ściśnięta.
  • Twardość i grubość: Dobierać łącznie z szerokością uszczelki i dostępną siłą zamykającą. Grubsza uszczelka nie zapewnia automatycznie lepszej szczelności.
  • Powierzchnie i mocowanie: Sprawdzić płaskość, stan powierzchni i rozmieszczenie śrub. Miejscowe nadmierne ściśnięcie może być równie problematyczne jak niedostateczny kontakt.
  • Geometria: Określić szerokości mostków materiałowych, rozstaw otworów i obrysy wewnętrzne z uwzględnieniem produkcji, montażu i obciążenia.

Zależność między szczeliną uszczelniającą, ściśnięciem i sztywnością obudowy ma szczególne znaczenie w przypadku cienkościennych osłon. Zapytanie do Lindemann Silikon powinno zawierać rysunek, liczbę sztuk, informacje o medium i przebiegu temperatury oraz wymaganej dokumentacji potwierdzającej właściwości i zgodność.

Zgodność i wymagania dotyczące kontaktu z żywnością

Zalecenie BfR XV „Silikony” opisuje warunki dotyczące materiałów silikonowych przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Obejmują one wymagania dotyczące surowców i wyrobów gotowych. Zalecenia BfR nie są wiążącymi normami prawnymi ani dopuszczeniami produktów. Odpowiednia deklaracja musi odnosić się do konkretnej wersji materiału i przewidzianego zastosowania.

W przypadku wielokrotnie używanych wyrobów elastomerowych mających kontakt z żywnością zastosowanie może mieć przepis FDA 21 CFR 177.2600. Zawiera on wymagania dotyczące składu oraz, zależnie od kontaktu z żywnością, składników ekstrahowalnych. Deklaracja zgodności z tym przepisem nie stanowi indywidualnego dopuszczenia uszczelki przez FDA.

Przy zakupie dokumentacja powinna jednoznacznie identyfikować gatunek materiału i obejmować przewidziany kontakt. Dlatego rodzaj żywności, czas kontaktu i temperatura powinny zostać określone już w zapytaniu.

Produkty powiązane

Do elastycznych połączeń między elementami instalacji dostępne są węże silikonowe. Jeżeli węże i uszczelki płaskie są stosowane w tym samym procesie, ich specyfikacje materiałowe powinny być dostosowane do tych samych mediów i warunków czyszczenia. Więcej informacji o materiałach do zastosowań wymagających kontaktu z produktem można znaleźć na stronie silikon do kontaktu z żywnością.

FAQ dotyczące płaskich uszczelek silikonowych

Jaką grubość powinna mieć płaska uszczelka silikonowa?

Grubość zależy od szczeliny montażowej, tolerancji, powierzchni uszczelniających i przewidzianego ściśnięcia. Należy ją określić łącznie z twardością i szerokością uszczelki. Nie można na tej podstawie wyznaczyć jednej uniwersalnej grubości standardowej.

Czy silikon jest odporny na olej i paliwo?

Nie można zagwarantować ogólnej odporności na oleje. Na zachowanie materiału wpływają rodzaj oleju, dodatki i temperatura. Standardowy VMQ zasadniczo nie nadaje się do kontaktu z paliwami i węglowodorami aromatycznymi.

Czy uszczelki można sterylizować parą wodną?

Należy to sprawdzić dla konkretnego gatunku materiału. Na obciążenie wpływają temperatura pary, ciśnienie, czas trwania cyklu i liczba powtórzeń. Podany zakres temperatur dla gorącego powietrza nie potwierdza przydatności do sterylizacji parowej.

Czy każda przezroczysta uszczelka silikonowa nadaje się do kontaktu z żywnością?

Nie. Przezroczystość nie pozwala wnioskować o recepturze, składnikach ekstrahowalnych ani odpowiednich warunkach kontaktu. Decydujące znaczenie ma dokumentacja potwierdzająca przydatność danego materiału do zamierzonego zastosowania.

Jak określa się wymaganą twardość?

Twardość dobiera się łącznie z geometrią i siłą montażową. Miększe mieszanki łatwiej dopasowują się do nierówności. To, czy uszczelka ma wystarczające podparcie i zachowuje szczelność pod obciążeniem, należy ocenić na etapie projektowania konstrukcji.